مجمع الجزایر ژاپن (به ژاپنی: 日本، نیپون یا نیهون) کشوری در اقیانوس آرام واقع در آسیای شمال شرقی است که یکی از قدرتهای اصلی اقتصادیِ جهان میباشد و سومین اقتصاد بزرگ جهان را از نظر تولید ناخالص داخلی دارد.[۱][۲](۵/۴۷۴ تریلیون دلار در سال ۲۰۱۰ به گزارش صندوق بینالمللی پول[۳]). ژاپن یک کشور پادشاهی است که برمبنای قانون اساسی اداره میشود.[۴]
ژاپن کشوری است کاملاً محصور شده در آب که از طریق مرز آبی با کشورهای چین، کره جنوبی و کره شمالی و روسیه همسایهاست. این کشور در پایان جنگ جهانی دوم، تمامی متصرفات فراسوی دریاهای خود، از جمله کشور کره را که در آن موقع ۴۵/۵ درصد کل کشور را تشکیل میداد، از دست داد و وسعت آن به میزان فعلی که در حدود ۳۸۷۰۰۰ کیلومتر مربع است (چیزی کمتر از ایالت کالیفرنیا در آمریکا)،[۵][۶] تقلیل یافت.
ژاپن با جمعیتی در حدود ۱۲۸ میلیون نفر دهمین کشور پرجمعیت جهان است. توکیو پایتخت ژاپن با بالغ بر ۳۵ میلیون نفر جمعیت از بزرگترین و گرانترین پایتختهای جهان به شمار میآید.[۷]
ژاپنیها کشورشان را «نیپون کوکو» خطاب میکنند که به معنی خاستگاه خورشید است. مطالعات باستان شناسی سابقه سکونت انسان در این کشور را از دوران پارینهسنگیپسین میداند. ژاپن کشوری کوهستانی است و بیشتر جزایر آن آتشفشانی است و بشدت زلزلهخیز است، آمار نشان میدهد که سالانه در حدود ۱۵۰۰ زمین لرزه در آنجا روی میدهد.[۸]
کشور ژاپن عضو سازمان ملل متحد، G8، G4 و APEC است.[۹] ژاپن پنجمین بودجه دفاعی جهان را دارد (۶۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۱) و چهارمین کشور صادرکننده در جهان (۷۶۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰) و ششمین کشور بزرگ وارد کننده است(۶۳۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰).[۱۰]
در جنگ جهانی اول، ژاپن از متفقین بود و در جنگ جهانی دوم با متفقین میجنگید. پایان جنگ جهانی دوم برای ژاپن بسیار تلخ بود، آنها پس از جنگی دراز مدت در اقیانوس آرام، سرانجام پس از بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی، بدون قید و شرط تسلیم شدند. برآیند این جنگ خانمانسوز برای ژاپن به اندازهای وحشتناک بود که بسیاری از تحلیلگران در توصیف آن، عبارت «به کلی ویران شده» را به کار بردند.[۱۱] ژاپن پس از اشغال توسط آمریکا، با یک برنامه پیگیر توسعهصنعتی به رشد اقتصادی چشمگیری دست یافت و به یکی از بزرگترین اقتصادهای دنیا و همچنین دومین قدرت صنعتی جهان بدل شد. این کشور همچنین از بزرگترین همپیمانان و شرکای تجاری آمریکا در قاره آسیا است.[۱۲]